Reklama dynamiczna

niedziela, 6 lipca 2014

Dwukanałowa obsługa pamięci RAM (dual channel) - parę zdań

Dobrym sposobem na wyciśnięcie odrobiny wydajności z peceta jest sprawdzenie, czy zamontowana pamięć RAM działa w trybie dwukanałowym (dual channel). Dzięki temu możemy  uzyskać dodatkowo (wg wikipedii) od 15 do 30% wydajności pamięci.
Co jest zatem potrzebne, aby przyspieszyć RAM i jak to zrobić.
  1. Przede wszystkim musimy posiadać parzystą liczbę kości - dwie, cztery, czterdzieci ;) itd. W instrukcji do płyty ASRock Z87 Extreme4 (jak pewnie do większości współczesnych) widnieje informacja "For dual channel configuration, you always need to install identical (the same brand, speed, size and chip-type) DDR3 DIMM pairs", czyli że powinny to być kości identyczne zarówno pod względem producenta, prędkości, jak i rozmiaru. Ja wprawdzie w swoim kompie mam dwie identyczne kości Crucial Ballistix Tactical 8GB i screeny w dalszej części posta będą prezentować właśnie taką konfigurację, ale chciałbym tutaj zaznaczyć, że w służbowym komputerze mam moduł Samsunga PC3-12800 4GB oraz GoodRam PC3-10700 4GB, które też działają w trybie dwukanałowym pomimo, że nie są od jednego producenta, a nawet są różnej prędkości. Jak więc widać, kości niekoniecznie muszą być identyczne, a przynajmniej nie zawsze jest to przeszkodą. Jeżeli jedna kość będzie szybsza, a druga wolniejsza, to połączony układ będzie działał z prędkością wolniejszej pamięci. 
  2. Dalej potrzebujemy płyty głównej, która obsługuje tryb dwukanałowy (od kilku lat innych nie ma).
Jeżeli posiadamy dwa moduły pamięci to podczas startu komputera (na ogół starszych), lub programikiem CPU-Z możemy sprawdzić, czy działają one już w trybie dwukanałowym, czy nie.
Informacja o trybie pracy pamięci wyświetlana podczas startu komputera
1. Informacja o trybie pracy pamięci wyświetlana podczas startu komputera

Informacja o trybie pracy pamięci w programie CPU-Z
2. Informacja o jednokanałowym (single) trybie pracy pamięci w programie CPU-Z
Powyższy screen pokazuje, że pamięć działa w trybie single, czyli jednokanałowo. 
Dzieje się tak dlatego, że kości RAM zostały zamontowane na płycie głównej jedna obok drugiej (screen 3 - kości RAM w bankach B1 i B2). Często montuje się RAM w ten sposób, aby na płycie był "porządek" oraz żeby były dalej od procka i się nie grzały (lub z innych powodów, których nie znam ;)

Pamięć zamontowana w bankach B1 i B2
3. Pamięć zamontowana w bankach B1 i B2 
Nie jest to poprawne gdyż, aby pamięć mogła działać w trybie dual należy jedną kość umieścić w banku "A", a drugą w banku "B". Przy czym należy zwrócić uwagę, że jeden bank składa się z dwóch gniazd. Dlatego mamy pierwszy bank ze złączami A1 i A2 i drugi bank ze złączami B1 i B2. Często bank A ma inny kolor niż bank B lub po prostu posiada odpowiednie oznaczenia na laminacie płyty głównej.

Konfiguracja dwukanałowej pamięci dla płyty Asrock Z87 Extreme4
PriorytetBank A1Bank A2Bank B1Bank B2
1Ram 1Ram 2
2Ram 1Ram 2
3Ram 1Ram 2Ram 3Ram 4

Jak widać na przykładzie powyższej tabeli, posiadając dwa moduły pamięci należy je umieścić w gniazdach A2 i B2 lub A1 i B1. W przypadku czterech modułów sytuacja jest prostsza, gdyż wkładamy wtedy po jednym module do każdego z wolnych banków.

Zgodnie z zaleceniami z tabeli przełożyłem pamięci do banków A2 i B2 i sprawdziłem, czy system pracuje w trybie dwukanałowym. Okazało się, że tak.

Pamięć zamontowana w bankach A2  B2
4. Pamięć zamontowana w bankach A2 i B2
5. Informacja o dwukanałowym (dual) trybie pracy pamięci
Jak więc widać, zwykłe przełożenie kości do odpowiednich banków wystarczy, aby zaczęły one pracować w trybie dwukanałowym. Przyrost wydajności może nie zwala z nóg, ale biorąc pod uwagę, że nie trzeba za to płacić dodatkowych pieniędzy, a ilość pracy potrzebna do przełożenia kości jest znikoma, warto taki zabieg przeprowadzić.

Edycja


Dwa tygodnie po opublikowaniu powyższej części posta postanowiłem sprawdzić jaka jest różnica pomiędzy jednokanałowym, a dwukanałowym trybem pracy pamięci RAM. W tym celu pobrałem darmowy programik do testowania pamięci MaxxMEM² - PreView (do pobrania ze strony producenta w sekcji "Download") i oto co się okazało.


Wynik testu MaxxMem dla single RAM
Wynik testu MaxxMem dla single RAM

Wyniki testu MaxxMem dla dual RAM
Wyniki testu MaxxMem dla dual RAM

W trybie jednokanałowym pamięć uzyskała wynik 14,06 GB/s, zaś w trybie dwukanałowym 20,95 GB/s.

$$20,95-14,06=6,89\\6,89:14,06=0,49\\0,49*100=\color{red}{49\%}$$

O ile nie pomyliłem się w obliczeniu, to różnica wyniosła prawie 50%. Będąc szczerym, nie sądziłem, że podawany przez Wikipedię przyrost wynoszący między 15%, a 30% jest realny. Oczekiwałem wyniku w granicach do 15% maksymalnie, a tu proszę.
Postanowiłem sprawdzić, czy nie był to jednorazowy błędny przypadek.
Poniżej tabelka z wynikami z 5 testów oraz wartością średnią.

Wyniki testu pamięci w trybie jednokanałowym i dwukanałowym
Nr testuSingle channelDual channel
Średnia14,03420,94
114,0420,94
214,0120,97
313,9920,88
414,0720,96
514,0620,95

Obliczając różnicę mamy:

$$20,94-14,034=6,906\\6,906:14,034=0,4920\\0,4920*100=\color{red}{49,20\%}$$
Znowu różnica wyniosła prawie 50%. Zastanawia mnie jeszcze ile w tym wzroście wydajności ma udziału płyta główna, a ile rodzaj pamięci i jej producent. Czy każda będzie odnotowywała tak dobre wyniki... Może ktoś zechce przetestować i podzielić się wynikami. Zachęcam.

35 komentarzy:

  1. Witam!
    Pomyliłeś się. W dual channel uzyskałeś wynik lepszy o ponad 49%..

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki wielkie za zwrócenie uwagi :) Obliczenia i tekst zostały poprawione.

      Usuń
  2. Jaka może być przyczyna że moje pamięci Kingston HyperX 2x8 GB DDR3 HX324C11T3K2/16 nie pracują w trybie dual?? Mam taka samą płyte jak przedstawiona w testach tyle że chipset Z97 i pamieci działają tylko w konfiguracji A1-A2 i B1-B2 gdy chce je dać pod dual to płyta daje 4 sygnały i sie nie załącza bios.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ciężko powiedzieć. Nie widzę Twojej pamięci na liście kompatybilnych z tą płytą, ale to jeszcze niekoniecznie musi świadczyć o tym, że nie będą one poprawnie działać. Sprawdź najpierw czy masz wgrane najnowsze UEFI oraz czy kości nie są uszkodzone. Wyświetlacz kodów na płycie wyświetla jakiś numer?

      Usuń
  3. Bardzo fajny artykuł. Dzięki niemu przekonałem się do dokupienia dodatkowego Ramu i nie żałuje.
    Danielu...wszystko jest tak jak opisałeś. Dodałem drugie 8GB na dual chanel i tak jak na wykresach mam podobne wyniki. Serdeczne dzięki i Pozdrawiam Cię.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się, że mogłem pomóc :)

      Usuń
    2. Dla jasności podaję wyniki (bez screenów): Płyta MSI B85M-E45 ,dwie identyczne kości Kingston 8GB 1600MHz CL11 KVR16N11/8 (w sumie 16 GB).
      Wynik single channel:12.19 GB/s.
      Wynik dual channel: 20,39 GB/s.
      Rezultat: 67.26%

      Usuń
    3. Nooo... Myślałem, że mój wynik to już górna granica, ale widzę, że można więcej. Gratulacje :)

      Usuń
    4. ASrock z87 extreme 4
      kingston hyperx predator 2400mhz 8gb
      s:16,xx
      D:34,3

      Usuń
    5. Do Anonimowy
      ASrock z87 extreme 4
      kingston hyperx predator 2400mhz 8gb
      s:16,xx
      D:34,3

      A na jakim procesorze ten wynik jeśli można ?

      Usuń
    6. Pewnie, że można ;)
      Intel i5-4670K @ 3,4GHz nie kręcony.

      Usuń
    7. Danielu z całym szacunkiem...nie pytam o Twój wynik na screenach, tylko gościa z wynikiem
      s:16,xx
      D:34,3

      Usuń
    8. Ups... Sorki, że się wciąłem:)

      Jakoś tak się przyzwyczaiłem, że jak ktoś pyta na tym blogu, to na ogół mnie :)

      Usuń
  4. Witaj Danielu ponownie,
    Mam takie pytanie... (każdy mówi co innego w tym temacie), jest np. pamięć 1866MHz,2133 itd...Płyta obsługuje pamięci np. do 2400MHz (DDR3). Procesor np. i7-4770 (taki mam), którego kontroler pamięci obsługuje 1066/1333/1600 DDR3. Czy instalowanie pamięci powyżej 1600MHz ma sens ? jeżeli procesor tego nie obsługuje ? Jak to jest z ta pamięcią ? Przecież od czasów Sandy Bridge i Ivy Bridge kontrolery są zintegrowane. Bardzo proszę o odpowiedź. (nie przymierzam się do zmiany ale ciekawi mnie to :) ) Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  5. hmmm to moze inaczaj, mianowicie plyta obsluguje pamieci do 2400 procesor do 1600 i jesli wlozysz pamieci 2400 to procesor je wykryje jako 1600 bo tyle max moze uciagnac, to pierwsze a co do drugiego to czy jest sens kupowac pamieci 2400 jak procek obsluguje tylko 1600, no i tu jest pies pogrzebany bo to zalezy od tego czy bedziesz krecil czy nie, jesli bedziesz to szybsze pamieci przydadza sie jak najbardziej gdyz zalozmy ze 16 x 100 = 1600 mhz ale juz 16 x 120 = 1920 i w tym przypadku juz nie sadze aby pamiatki 1600 daly sobie rade, ale te 2400 jak najbardziej i jeszcze beda mialy zapas.. niestety magistrala pamieci rosnie rowno z magistrala pamieci, oczywiscie sa jeszcze dzielniki, ale jak juz krecimy procesor w celu podniesienia jego wydajnosci to dlaczego mamy go ograniczac przepustowoscia pamieci poprzez dzielniki.

    to by chyba wyczerpywalo watpliwosci Anonimowego..


    pozdrawiam Jan Fus

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No i o taką sensowną wypowiedź mi chodziło. Nie kręcę procesora i nie wkładam szybszej pamięci. Moja płyta obsługuje do 1600MHz jak i procesor (bez K), też do 1600MHz. Natomiast pseudo informatycy twierdzą, że procesor nie ma nic do tego tylko płyta, oto przykład (komentarz Nr.40) : http://www.dobreprogramy.pl/Pangrys/Budujac-wydajny-komputer-czyli-okiem-Pangrysa.-Czesc-1,61888.html#komentarz-1601963 . Dziękuję Ci Janie i Pozdrawiam Cię.

      Usuń
    2. zamontowaem dwie kości 8 gb. (Good ram 8gb 1600MHZ 10CL, mam procek i7 4770k, identyczną plyte jak na prezentacji powyzej.

      System wykrywa 16 gb ramu czyli ok.

      Jednak niepokoi mnie jedna rzecz. Ponizej na tym obrazku z system browser wyswietlana jest wartosc ramu i mi pokazuje cos dziwnego:


      1 kość

      DDR3_A2:8192MB 667MHz(DDR3-1333) 9-9-9-24
      XMP 1.1 Profile 1: 800 MHZ (DDR3-1600) 10-10-10-28

      2 kość

      DDR3_B2:8192MB 667MHz(DDR3-1333) 9-9-9-24
      XMP 1.1 Profile 1: 800 MHZ (DDR3-1600) 10-10-10-28


      I teraz pytanie, dlaczego są dwie wartości, 667MHZ i 800MHZ i dlaczego w nawiasach jest inaczej, mam tylko dwie kości po 8 gb tak jak pisalem, bym byl wdzieczny za rozjasnienie mi tego, z gory dziekuje.

      Usuń
    3. Witaj Macieju :)

      To wynika z faktu, że domyślna częstotliwość kości wynosi właśnie 667MHz, natomiast producenci często robią RAM o lepszych parametrach, które można odblokować właśnie poprzez profil XMP (jeżeli masz płytę taką jak ja to znajdziesz to w UEFI -> zakładka OC Tweaker -> sekcja DRAM Timing Configuration).
      Tam możesz przełączyć wartość pomiędzy Auto, a XMP 1.3 Profile 1.
      Ogólnie jeżeli Twoja płyta wykryła, że kości mogą pracować z wyższą częstotliwością niż domyślna i tak je ustawiła to dobrze.

      Usuń
  6. Witam
    A cz można rozbudować istniejące 2 x 2 GB i dołożyć 2 x 4 GB w sumie by było 12 GB. Cz musi być wszystkiego po 2 GB
    Pozdrawiam
    Amator Rafał

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cześć Rafał :)

      Zadałeś dobre pytanie na które nie znam odpowiedzi. Wydaje mi się, że skoro są 2 banki (A i B) to ważne jest aby w tych bankach były identyczne kości - np. w banku A dwie kości po 2GB, a w banku B dwie kości po 4GB. To chyba powinno działać poprawnie, ale są to z mojej strony tylko wynurzenia teoretyczne, więc niekoniecznie tak musi być.

      Może ktoś inny przetestował taką opcję i Ci odpisze.

      Pozdrawiam serdecznie
      Daniel

      Usuń
    2. Podpowiem może nie wprost. Używam sprzęt posiadający "triple channel". Firmowo miał 3 x 2 GB. Dołożyłem 3 x 4 GB. Działa poprawnie. Z dual powinno być tak samo, byle parami się zgadzało
      Pozdrawiam
      Wiktor

      Usuń
    3. A wystarczy zerknąć do wikipedii:
      https://pl.wikipedia.org/wiki/Dual_channel

      Usuń
  7. Hej
    Będzie działać.
    Używałem kiedyś ddr2: 2x1GB i 2x512MB.. Wszystko ładnie w dualu działało.

    OdpowiedzUsuń
  8. Witam. Może ktoś mi tu pomoże z problemem z pamięciami ?
    W dualu pojawia się BSSOD najczęściej podczas grania bo pewnie są load 100%
    Rzadziej pod systemem. Konfiguracja. AMD phenom 2 4x3200/ płyta Asus m4a89gtdpro-usb3/grafa ati7950/ RAM Kingston 2x4gb 1333/ zasilacz corsair 650w/ dźwięk creativ xfi fatality z panelem jak dvd/ 4xhdd.
    Problem_ bsod w dualu jak jest 1 kość nie ma żadnego problemu. Kości są sprawne testowane mem test i tp. Wcześniej miałem goodram 2x2gb 1333 i było to samo. Nie ważne jaka konfiguracja 2,3,4 kości bsod 1 chodzi. Komp był w serwisie w proline pan powiedział że chłodzenie na procesor było krzywo zamontowane. I tak w domu w dualu było dobrze 2 tygodnie poczym zaś bsod i koniec. Zaś proline servis i pan mowi że nic tu nie widzi i że mu się nic nie stało. W domu z płaczem co robić. A zrobiłem duzo, cały komp rozebrany i wyczyszczony szczoteczka do zębów i co ? Chodziło 1,5 roku w dualu poczym zaś bsod !!! I teraz już nic nie pomaga i nie wiem co robić. Chłodzenie na proc corsair hydro h60czy 80. Nawet poziomica zakładałem procesor i chłodzenie było dobrze tydzień i zaś...
    H E L P

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cześć Unknown.

      Faktycznie dziwna sprawa... Typowe rozwiązania zostały już sprawdzone, więc pozostały nietypowe.
      Przede wszystkim czy Twój zasilacz nie jest za słaby na taką konfigurację sprzętową? Granie ma to do siebie, że obciąża sprzęt i wymusza zwiększony pobór mocy.
      Poza tym. Piszesz, że w dualu takie cuda się zdarzają. Pozamieniaj je, żeby nie pracowały w dualu i zobacz czy wtedy sprawa się powtarza.

      Na razie nie mam innych pomysłów...

      Usuń
    2. 1. Zasilacz myślę że daje radę, a nie mam skąd pochytać na zamianę. Testowałem kompa z 1 dyskiem SSD, kartę dźwiękową wygoniłem, a włączyłem zintegrowaną. W BIOS wyłączyłem co się tylko dało jak LAN i USB itp. Nawet gfx włożyłem słaby bez dodatkowego napięcia tak by zasilacz odciążyć. Bez zmian.
      2. RAM był w różnej konfiguracji w dualu Bsod jak i nie w dual tylko 2 kości obok siebie bez zmian, 2 kości czy 3, a nawet 4 Bsod. 1 kość na płycie i cisza...
      Na zagranicznych forach wyczytalem że problem może być po stronie źle przylegającego radiatora do procesora, może za bardzo do rogu lub boku przylegać i się wyłącza kontroler pamięci ? Czy to możliwe ? Poniekąd coś mogło by w tym być jak za pierwszym razem komp znalazł się w servis proline i pan powiedział że radiator był krzywo i 2tygodnie było spokoju, ciekawe nie ? Później jak pisałem szczoteczka do zębów i czyszczenie, chodziło 1,5 roku ! Co się stało że zaś bsod, a nie zmieniałem nic w kompie żadnego sprzętu czy systemu. Teraz ostatnio zabrałem się do tego wypoziomowalem procesor z radiatorem i było dobrze tydzień ☺
      Na płycie mam magiczny przycisk MemOk który załatwi wszystkie problemy z pamięcią.... Zapisywalem ustawienia Auto jak i na sztywno bez różnicy, raz z jedną kością ustawiłem parametry byle jakie i pod czas grania zamknęło grę i wyskoczył komunikat "pamięć nie może być read". Za około 3 tygodnie będę miał identyczny procesor i płytę główną ale nie asus, pozamieniam i zobaczę może dojdę to diagnozy.

      Usuń
    3. Być może, że radiator źle przylega do procka... A radiator masz standardowy, czy coś innego? Pastę pod radiatorem masz?

      Usuń
    4. Witam, wymieniłem płytę główną (zamieniłem się z kolegą) ma taki sam cpu jak ja. Msi 970 i wszystko hula 0 bsod itp. 100% stabilny system nawet nie musiałem przeinstalowywac go. Jak wcześniej wspomniałem miałem 4x4 gb. Fakt ten że jest już dobrze zainspirował mnie w memory 8x8 1666mhz i też jest dobrze. Kolega też nie narzeka tylko on nie gra i ma 1kosc pamięci.

      Usuń
    5. No popatrz.... Dzięki za info. Kolejna przydatna wiadomość :)

      Pozdrawiam serdecznie
      Daniel

      Usuń
  9. Chyba dobrze przylega temp cpu są niskie w idle 28, a max 48. Mam chłodzenie wodne corsair h60 i pasty różne dawałem jak i w różne sposoby smarowalem.

    OdpowiedzUsuń
  10. Witam, dzięki za post przede wszystkim, okazało się że 6 lat komp pracował z pamięciami włączonymi w trybie Single.
    Ale zrobiłem testy tym samym programem, pokazało 8% różnicy wydajności, na korzyść oczywiście. Niewiele, spodziewałem się chociaż tytch 15-30% :P
    Niestety nie mam jak dodać screenów z testami.
    pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Super, że mogłem pomóc :)

      Co do przyrostu wydajności. Biorąc pod uwagę, że jest to zmiana nie wymagająca nakładów finansowych, więc można się cieszyć także z tych 8% :)

      Pozdrawiam serdecznie
      Daniel

      Usuń
  11. Czesć, mam taką samą płyte postanowiłem rozszerzyć ram do maximum dla płyty. Do tej pory były kosci corsair 2x8gb 1333mhz cl-9, dokupiłem identyczne 2x 8gb i zamontowałem na zasadzie AA-BB, komputer odpala z błedem pamieci 3 pikniecia i reset. Podłączyłem wiec jak w artykule AB-AB, efekt ten sam, dalej BA-BA, A0-A0, 0B-0B, A0-0A za kazdym razem nie da sie uruchomić dual channel. Jesli podłącze obydiwie pary w pierowtnym podłaczeniu wszystkie pary pokazuja 16gb, tak wiec ram jest sprawny, ale nie działa łacznie 4x8GB, Czy trzeba cos ustawiać w biosie?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cześć Kowalu.
      Sprawdziłem właśnie w instrukcji do płyty i 32GB jest maksymalną ilością pamięci, jaką jest ona w stanie obsłużyć. Czyli to nie jest problem.
      Nie podałeś dokładnie modelu pamięci, ale sprawdziłem na liście kompatybilnych modułów dla tej płyty głównej (http://www.asrock.com/mb/Intel/Z87%20Extreme4/?cat=Memory&Model=Z87%20Extreme4&Vendor=Corsair) i nie widzę tam żadnych kości Corsair 1333, więc to może być problem. Najwolniejsze tam wymienione są klasy 1600.
      Pytałeś o Bios. Raczej nie ma nic co należałoby przestawić.

      Domyślam się, że taka odpowiedź Cię nie satysfakcjonuje, ale zacząłbym od wypróbowania innych kości - o ile oczywiście masz taką możliwość.

      Pozdrawiam
      Daniel

      Usuń

Bardzo proszę o zachowanie netykiety.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...